Recent Changes

Monday, May 7

  1. page ziklo geodinamikoa edited ... HARRI MOTAK Harrien zikloa osatzen duten prozesu-multzo honetan harri mota ezberdinak sortzen…
    ...
    HARRI MOTAK
    Harrien zikloa osatzen duten prozesu-multzo honetan harri mota ezberdinak sortzen dira , jatorrian ezberdintzen direnak.
    A) magma
    HARRI IGNEOAK
    magma
    baten solidotzearen
    ...
    harriak -> HARRI IGNEOAK
    Jatorri bolkanikoa duten material urtuak solido bihurtzean eratzen dira. Zenbait kasutan, harri magmatikoak Lurraren barne-barnean eratzen dira, baina beste batzuetan lurrazalean osatzen dira, magma erupzio bolkanikoen bidez kanporatu ondoren. ERNE: Magma ez da harri mota bat, egoera solidoan ez baitago!!. Harri magmatiko hauen artean, hiru motatakoak aipa genitzake: bolkanikoak, filonianoak eta plutonikoak.
    B) eragile geologikoek eragindako harrien sedimentuak DIAGENESIA prozesua jasan ondoren sorturiko harriak -> HARRI SEDIMENTARIOAK
    ...
    c) Organikoak (jatorri biologikokoak): ikatzak, ; klastoak (bioklastoak) edo sedimentuak bizidunen hondakinak dira (hezurtzeak, maskorrak, enborrak ....).
    Ezkerreko irudian Halita (Ebaporitikoa, NaCl).
    Interactive rocks cycle
    Rock Cycle animation, including photos and descriptions.The Rock Cycle animation.
    2.1- Definizioa: Harriak mineral bat (substantzia bat) edo gehiagoren agregakin naturalak dira. Jatorria kontuan hartuta, beste harri batzuen zatietatik edo izaki bizidunen hondakinetatik eratortzen dira, zenbait eraldatze-prozesu garatu ondoren.
    Jarduera 1. ( Ezinbestekoa) Harrien sorrera.Harrien zikloa, irudi bizidunetan.Harrien zikloa. Irudikapen orokorra.Harrien zikloa. Harri motak eta prozesu geologikoak. Animazioa.
    a)
    a) Harri sedimentarioak:Agente
    ...
    hiru faktoreren eraginez.Harrieraginez.
    Harri
    sedimentarioen sorrera
    Harri sedimentarioen eraketan parte hartzen duten hiru faktoreak:
    1.- Presioa (gainean metatu diren materialen pisua).
    2.- Tenperatura: presioak eta barne bero-fluxuak eraginda.
    3.- Uraren zirkulazioa: sedimentuetan dagoen urak, material batzuk disolbatu edo/eta kristaltzen du, sedimentu-zatiak itsasiz (zementazioa).
    {conglomerado.JPG} conglomerado.JPG
    Hiru faktore horien ondorioz, sedimentuak apurka-apurka trinkotzen dira eta klastoak (zatikiak) elkar itsasten dira; horrela harri berri bat sortzen da, Harri sedimentario bat.
    Prozesua litifikazioa edo Diagenesia deitzen da.
    Ezkerreko irudian Konglomeratua (Harri sedimentario Detritikoa).Harri sedimentarioak mota desberdinekoak izan daitezke:
    {halita.jpg} halita.jpg
    a)
    motak:
    )
    Detritikoak: klastoak
    b) Prezipitaziozkoak: sedimentuak uretan disolbatuta iristen dira, arro sedimentariora. Bertan jalkin egiten dira, prozesu kimiko baten bidez (sedimentario kimikoak) edo ura lurrindu delako (lurrintzekoak edo ebaporitak). Adibideak: Kareharriak (kimikoak); igeltsoa, halita ... (ebaporitak).
    c) Organikoak (jatorri biologikokoak): ikatzak, ; klastoak (bioklastoak) edo sedimentuak bizidunen hondakinak dira (hezurtzeak, maskorrak, enborrak ....).
    ...
    Harri metamorfikoak (video).
    Metamorphic rocks animation
    Interactive rocks cycle
    Rock Cycle animation, including photos and descriptions.
    The Rock Cycle animation.
    2.1- Definizioa: Harriak mineral bat (substantzia bat) edo gehiagoren agregakin naturalak dira. Jatorria kontuan hartuta, beste harri batzuen zatietatik edo izaki bizidunen hondakinetatik eratortzen dira, zenbait eraldatze-prozesu garatu ondoren.
    Jarduera 1
    . ( Ezinbestekoa) Harrien sorrera.
    Harrien zikloa, irudi bizidunetan.
    Harrien zikloa. Irudikapen orokorra.
    Harrien zikloa. Harri motak eta prozesu geologikoak. Animazioa.

    Jarduera 2
    .
    Harria ala minerala?
    Jarduera 3.
    (view changes)
    1:05 am
  2. page ziklo geodinamikoa edited ... Harrien zikloa osatzen duten prozesu-multzo honetan harri mota ezberdinak sortzen dira , jator…
    ...
    Harrien zikloa osatzen duten prozesu-multzo honetan harri mota ezberdinak sortzen dira , jatorrian ezberdintzen direnak.
    A) magma baten solidotzearen ondorioz sorturiko harriak -> HARRI IGNEOAK
    Jatorri bolkanikoa duten material urtuak solido bihurtzean eratzen dira. Zenbait kasutan, harri magmatikoak Lurraren barne-barnean eratzen dira, baina beste batzuetan lurrazalean osatzen dira, magma erupzio bolkanikoen bidez kanporatu ondoren. ERNE: Magma ez da harri mota bat, egoera solidoan ez baitago!!. Harri magmatiko hauen artean, hiru motatakoak aipa genitzake: bolkanikoak, filonianoak eta plutonikoak.
    B) eragile geologikoek eragindako harrien sedimentuak DIAGENESIA prozesua jasan ondoren sorturiko harriak -> HARRI SEDIMENTARIOAK
    Tenperatura aldaketen, uraren, haizearen, izotzaren, gizakiaren edo beste zenbait eragileren ondorioz meteorizatu edo aldatu, xehatu eta txikitu egiten dira mendietako harriak. Harri zati hauek maldan behera joan ohi dira, urek garraiaturik, gehienetan. Azkenean, sedimentatu egiten dira, nagusiki itsasoan. Jalkin edo sedimentu horiek pilatuz doaz itsasoaren hondoan, geruzak osatuz, eta gainean dituzten geruzen pisuak beheko sedimentuak trinkotu egiten ditu, eta denborarekin harri sedimentarioak sortzen dituzte. Hobi sedimentarioetan, trinkotze eta zementazio prozesuetan ez da gainditzen 200ºC-ko tenperatura.
    C) edozein harri mota baldintza fisiko-kimikoetan jasandako aldaketaren bidez sorturiko harriak -> HARRI METAMORFIKOAK
    Beste harri batzuetatik eratorritako harriei esaten zaie harri metamorfikoak. Izan ere, tenperatura oso altuek (200ºC-tik mineraleen urtze puntura bitartekoak, baina urtze puntua gainditu gabe) edota presio handiek eraldatu egin ditzakete harriak. Horrelako eraginen ondorioz eraldatutako harriei metamorfikoak deitzen zaie, baina ahaztu gabe prozesu metmorfiko guztiak egoera solidoan burutzen direla.
    jarduera ( sakatu animazioan : harrien sorrera eta harrien motak)
    HARRIAK: Harri motak
    Harriak: Taula
    a) Harri sedimentarioak:Agente sedimentario garraiatutako sedimentuak zenbait lekutan metatzen dira; hain zuzen, ingurua baino zerbait sakonagoak diren lekuetan. Leku hauei Arro sedimentarioak deitzen zaie. Sedimentu-geruzak estratuakdeitzen dira. Arro sedimentarioetan metatu ahala, materialak eraldatuz doaz, hiru faktoreren eraginez.
    Harri sedimentarioen sorrera (euskeraz)
    Harri sedimentarioen eraketan parte hartzen duten hiru faktoreak:
    1.- Presioa (gainean metatu diren materialen pisua).
    2.- Tenperatura: presioak eta barne bero-fluxuak eraginda.
    3.- Uraren zirkulazioa: sedimentuetan dagoen urak, material batzuk disolbatu edo/eta kristaltzen du, sedimentu-zatiak itsasiz (zementazioa).
    {conglomerado.JPG} conglomerado.JPG
    Hiru faktore horien ondorioz, sedimentuak apurka-apurka trinkotzen dira eta klastoak (zatikiak) elkar itsasten dira; horrela harri berri bat sortzen da, Harri sedimentario bat.
    Prozesua litifikazioa edo Diagenesia deitzen da.
    Ezkerreko irudian Konglomeratua (Harri sedimentario Detritikoa).Harri sedimentarioak mota desberdinekoak izan daitezke:
    {halita.jpg} halita.jpg
    a) Detritikoak: klastoak egoera solidoan iristen dira arro sedimentariora. Klastoen tamainaren arbera sailkatzen dira, beheko Taulan ikusten den bezala: Konglomeratuak, hareharriak, limolitak, buztinitak .....
    b) Prezipitaziozkoak: sedimentuak uretan disolbatuta iristen dira, arro sedimentariora. Bertan jalkin egiten dira, prozesu kimiko baten bidez (sedimentario kimikoak) edo ura lurrindu delako (lurrintzekoak edo ebaporitak). Adibideak: Kareharriak (kimikoak); igeltsoa, halita ... (ebaporitak).
    c) Organikoak (jatorri biologikokoak): ikatzak, ; klastoak (bioklastoak) edo sedimentuak bizidunen hondakinak dira (hezurtzeak, maskorrak, enborrak ....).
    Ezkerreko irudian Halita (Ebaporitikoa, NaCl).
    Interactive rocks cycle
    Rock Cycle animation, including photos and descriptions.The Rock Cycle animation.
    2.1- Definizioa: Harriak mineral bat (substantzia bat) edo gehiagoren agregakin naturalak dira. Jatorria kontuan hartuta, beste harri batzuen zatietatik edo izaki bizidunen hondakinetatik eratortzen dira, zenbait eraldatze-prozesu garatu ondoren.
    Jarduera 1. ( Ezinbestekoa) Harrien sorrera.Harrien zikloa, irudi bizidunetan.Harrien zikloa. Irudikapen orokorra.Harrien zikloa. Harri motak eta prozesu geologikoak. Animazioa.
    a) Harri sedimentarioak:Agente sedimentario garraiatutako sedimentuak zenbait lekutan metatzen dira; hain zuzen, ingurua baino zerbait sakonagoak diren lekuetan. Leku hauei Arro sedimentarioak deitzen zaie. Sedimentu-geruzak estratuakdeitzen dira. Arro sedimentarioetan metatu ahala, materialak eraldatuz doaz, hiru faktoreren eraginez.Harri sedimentarioen sorrera (euskeraz)
    Harri sedimentarioen eraketan parte hartzen duten hiru faktoreak:
    1.- Presioa (gainean metatu diren materialen pisua).
    2.- Tenperatura: presioak eta barne bero-fluxuak eraginda.
    3.- Uraren zirkulazioa: sedimentuetan dagoen urak, material batzuk disolbatu edo/eta kristaltzen du, sedimentu-zatiak itsasiz (zementazioa).
    {conglomerado.JPG} conglomerado.JPG
    Hiru faktore horien ondorioz, sedimentuak apurka-apurka trinkotzen dira eta klastoak (zatikiak) elkar itsasten dira; horrela harri berri bat sortzen da, Harri sedimentario bat.
    Prozesua litifikazioa edo Diagenesia deitzen da.
    Ezkerreko irudian Konglomeratua (Harri sedimentario Detritikoa).Harri sedimentarioak mota desberdinekoak izan daitezke:
    {halita.jpg} halita.jpg
    a) Detritikoak: klastoak egoera solidoan iristen dira arro sedimentariora. Klastoen tamainaren arbera sailkatzen dira, beheko Taulan ikusten den bezala: Konglomeratuak, hareharriak, limolitak, buztinitak .....
    b) Prezipitaziozkoak: sedimentuak uretan disolbatuta iristen dira, arro sedimentariora. Bertan jalkin egiten dira, prozesu kimiko baten bidez (sedimentario kimikoak) edo ura lurrindu delako (lurrintzekoak edo ebaporitak). Adibideak: Kareharriak (kimikoak); igeltsoa, halita ... (ebaporitak).
    c) Organikoak (jatorri biologikokoak): ikatzak, ; klastoak (bioklastoak) edo sedimentuak bizidunen hondakinak dira (hezurtzeak, maskorrak, enborrak ....).
    Ezkerreko irudian Halita (Ebaporitikoa, NaCl).
    {harrisedimentarioak.jpg} harrisedimentarioak.jpg
    b) Harri igenoak edo magmatikoak:
    Harri igneoak edo magmatikoak magma hoztean sortutako harriak dira.
    Harri magmatikoak (Animazioa).
    Magma solidotzeko denbora eta lekua kontuan izanik, harri plutonikoak, filoniano edo bolkanikoak sortuko dira:
    B1) Harri igneo plutonikoak: Magma pixkanaka-pixkanaka hoztu egiten da. Hozte-prozesua abiadura geldoz eta sakonera handian burutzen da. Harri hauek kristal-egitura izaten dute.
    Adibideak: Granitoa, Diorita, Gabroa ......
    B2) Harri igneo bolkanikoak: hauek oso azkar hozten dira, horregatik harri hauek ez dute kristal-egiturarik izaten (edo oso gutxi eta oso txikiak izaten dira).
    Gehiengoetan egitura bitreoa edo amorfoa izaten dute, Obsidiana bezala (ikusi beheko taulan). Gainazalean edo itsas hondoan (ur hotzarekin kontaktuan) azkar hozten diren magmetatik datoz.
    Adibideak: Obsidiana, Pumita, Basaltoa ...
    {granito.jpg} granito.jpg
    {sidebar-pumicestone.jpg} sidebar-pumicestone.jpg
    granitoa
    pumita
    B3) Harri igneo filonianoak: gainazaleratzeko bidean hoztu eta solidotzen dira, Litosferako zirrikitu estuetan. Filoiak eta zainak osatzen dituzte. Askotan, hozte-abiadura desberdinek eraginda, harri multzo berean kristal handiak, mikrokristalak eta gai amorfoa ikus daitezke.
    Adibideak: Porfidoak.
    .
    {igneoakkkkk.png} igneoakkkkk.png
    c) Harri metamorfikoak:
    Metamorfismoa: Oso sakonera handian lurperatuta dagoen edozein harri motak bere gainean dauden sedimentuen eraginez presiopean eta tenperatura handiagotan egoten dira.
    Prozesu metamorfikoetan, Presioak eta tenperaturak harrien osaera mineralogikoa eraldatzen dute baina osakera kimikoa aldatu gabe (prozesu isokimikoa da Metamorfismoa) eta harriaren mineraleen urtze-puntua gainditu gabe (Prozesu metamorfikoak beti egoera solidoan burutzen dira).
    Zenbait kasutan, fluxu hidrotermaleek eraginda, harriaren osaketa kimikoa eraldatzen da eta orduan Metamorfismoaren ordez Metasomatismoa gertatu dela esaten dugu.
    (Beheko irudiaren iturria: ZUBIA Santillana).
    {Metamorfikoak.jpg} Metamorfikoak.jpg
    Metamorfismo mota desberdinak bereizten dira:
    a) Metamorfismoaren eragile nagusia Presioa denean, Metamorfismo dinamikoa dela esaten da: transformazio-failetan suertatzen da.
    b) Baina Tenperatura eragilerik garrantzitsuena denean, Ukipen Metamorfismoa deitzen da: subdukzio edo azpiratzen ozeaniko-ko zonetan, kontinente-talka zonetan, dortsaletan ... Fluxu hidrotermaleek parte har ditzakete.
    c) Aldiberean Presioa eta Tenperatura ari denean, Metamorfismo dinamikotermikoa deitzen da: Azpiratze zona sakonetan.
    Zona zabaletako Metamorfismoari Lurralde-Metamorfismoa deitzen zaio.
    Adibideak: Marmola, Arbela, eskistoak ...
    Harri metamorfikoak (video).
    Metamorphic rocks animation
    Jarduera 2
    .
    Harria ala minerala?
    Jarduera 3.
    Harri magmatikoak eta metamorfikoak.
    Jarduera 4.
    Harri igneoak
    Jarduera 5.
    Harri metamorfikoak
    SAILKAPENA

    HARRI IGNEOAK -> klaseko apunteak
    HARRI SEDIMENTARIOAK-> klaseko apunteak
    HARRI METAMORFIKOAK -> klaseko apunteak
    baliabideak:baliabideak BIRPASATZEKO
    HARRI IGNEOAK
    HARRI SEDIMENTARIOAK
    (view changes)
    1:01 am

Monday, April 23

  1. page LURRIKARAK DBH4 edited ... A) sakatu animazio hau -> S.-P interbaloa eta epizentroaren distantzia {SP tartea tutorial…
    ...
    A) sakatu animazio hau -> S.-P interbaloa eta epizentroaren distantzia {SP tartea tutorial.swf}
    B) sakatu animazio hau -> epizentroaren determinazioa eta triangulaizoa
    different seismic stations. The three circles intersect at a single point. This is the earthquake’s epicenter (Figure below).
    {s-p interval.png}
    Seismographs in Portland, San Francisco, and Salt Lake City are used to find an earthquake epicenter.
    nn

    2.4 lurrikara motak hipozentroaren sakonaren arabera:
    azalekoak : sakonera < 70km
    (view changes)
    1:06 am
  2. file s-p interval.png uploaded
    1:05 am

Wednesday, April 18

  1. page Magmatismoa edited ... JARDUERA 03 -> animazioak ikusi ==> sumendi motak sumendi motak magma izaeraren araber…
    ...
    JARDUERA 03 -> animazioak ikusi ==> sumendi motak
    sumendi motak magma izaeraren arabera
    animazioaanimazioa01
    HOT SPOT SORTURIKO EGITURA KONTINENTEAN CALDERA
    animazioa02

    JARDUERA 04 -> Moodle ariketa jarduera bulkanikoaren simulazioak egin eta gero galdetegia erantzun
    simulazio jarduera wikian --> SIMULAZIOAK
    (view changes)
    3:23 am
  2. page Magmatismoa edited ... {sumendi motak.jpg} JARDUERA 03 -> animazioak ikusi ==> sumendi motak sumendi motak…
    ...
    {sumendi motak.jpg}
    JARDUERA 03 -> animazioak ikusi ==> sumendi motak
    sumendi motak magma izaeraren arabera
    animazioa

    JARDUERA 04 -> Moodle ariketa jarduera bulkanikoaren simulazioak egin eta gero galdetegia erantzun
    simulazio jarduera wikian --> SIMULAZIOAK
    (view changes)
    3:19 am

Monday, April 16

  1. page Plaken tektonika dbh4 01 edited ... Hona hemen material mugimenduen simulazioa 3D ( urdinez material hotzak eta gorriz beroak) …
    ...
    Hona hemen material mugimenduen simulazioa 3D
    ( urdinez material hotzak eta gorriz beroak)
    HOT-SPOTS -> PUNTU BEROAK :
    Oso sakonera handiko materialak (gandor termikoak edo lumak) plaka litosferikoetan azaleraten diren tokietan hot-spot
    bezala ezagutzen dira.
    Zer da Hot spot bat?
    Lurra planetaren hot-spots edo puntu beroak => animazio 05

    HOT-SPOTS -> PUNTU BEROAK :
    Oso sakonera handiko materialak (gandor termikoak edo lumak) plaka litosferikoetan azaleraten diren tokietan hot-spot
    (view changes)
    12:55 am
  2. page Plaken tektonika dbh4 01 edited ... Hona hemen material mugimenduen simulazioa 3D ( urdinez material hotzak eta gorriz beroak) …
    ...
    Hona hemen material mugimenduen simulazioa 3D
    ( urdinez material hotzak eta gorriz beroak)
    3.HOT-SPOTS -> PUNTU BEROAK :
    Oso sakonera handiko materialak (gandor termikoak edo lumak) plaka litosferikoetan azaleraten diren tokietan hot-spot
    bezala ezagutzen dira.
    Zer da Hot spot bat?
    Lurra planetaren hot-spots edo puntu beroak => animazio 05
    HOT-SPOTS -> PUNTU BEROAK :
    Oso sakonera handiko materialak (gandor termikoak edo lumak) plaka litosferikoetan azaleraten diren tokietan hot-spot
    bezala ezagutzen dira.
    Zer da Hot spot bat?
    Lurra planetaren hot-spots edo puntu beroak => animazio 05
    ADIBIDEA
    Hot spot motako sumendi irlak
    3.
    PLAKEN ARTEKO HIGIDURA ERLATIBOAKELKARREKINTZAK =>
    PLAKEN ARTEKO ELKARREKINTZAK ERTZEETAN GERTATZEN DIRA.

    plakak urruntzen --> DIBERGENTZIA -->
    Bi plaka bata bestearekiko urruntzen direnean eta beraz lurrazal berria sortzen denean gertatzen da.Mantuko material
    ...
    ADIBIDEA
    kontinentala-kontinentala --> irristadura
    HOT-SPOTS -> PUNTU BEROAK :
    Oso sakonera handiko materialak (gandor termikoak edo lumak) plaka litosferikoetan azaleraten diren tokietan hot-spot
    bezala ezagutzen dira.
    Zer da Hot spot bat?
    Lurra planetaren hot-spots edo puntu beroak => animazio 05
    ADIBIDEA
    Hot spot motako sumendi irlak

    GAUR EGUN LURRAREN MANTUAREN MATERIAL FLUXUAK
    {E18BAF09-6C52-4FA2-9F01-D8F1C5352149.JPG}
    (view changes)
    12:54 am

More